Ontwikkelingen in de diabeteszorg 

Om de zorg voor het sterk groeiende aantal mensen met diabetes te waarborgen en de kwaliteit te verbeteren is in 2010 gestart met nieuwe organisatie- en financieringsvormen, zoals diabeteszorggroepen en ketenzorg-financieringen. De NDF zorgstandaard wordt door zorgverzekeraars als vertrekpunt gebruikt voor de zorginkoop rond diabetes.


Preventie gericht op het voorkomen van diabetes, vroegtijdige herkenning van diabetes en preventie gericht op het voorkomen van complicaties worden steeds belangrijkere thema’s binnen de diabeteszorg. Ook leefstijlveranderingen komen in het verlengde te liggen van de zorg voor mensen met diabetes. Voeding(sgedrag) en leefstijl speelt hierbij een zeer belangrijke rol. Dit blijkt ook uit het addendum geïndiceerde preventie dat aan de Zorgstandaard is toegevoegd. Helaas is er in het vorige kabinet te weinig aandacht en financiering voor geweest, we hopen dat bij een nieuwe regering preventie hoger op de agenda komt te staan!


Het Nationaal Actieprogramma Diabetes (NAD, 2009-2013) is een samenhangende bundeling van alle acties en initiatieven die in Nederland ondernomen worden om de groei van diabetes in te perken. De acties zijn gericht op preventie van diabetes en goede zorg voor mensen met diabetes. Het NAD is ontwikkeld en wordt uitgevoerd door de Nederlandse Federatie, in opdracht van de overheid. 

 

Sinds 2008 is DNO, binnen NDF verband, nauw betrokken bij de invulling en uitvoering van het NAD. Eind 2012 wordt het NAD afgerond en worden de eindproducten opgeleverd en beschikbaar gemaakt via een website (www.actieprogrammadiabetes.nl). Maar om te zorgen dat al deze producten niet op de plank blijven liggen is de implementatiefase een heel belangrijke. Deze is al in volle gang en zal ook na 2012 verder doorgang vinden, bijvoorbeeld in de vorm van praktische regionale workshops.


Vanuit het ministerie van volksgezondheid welzijn en sport (VWS) stuurt men aan op het ontwikkelen van standaarden voor diverse chronische ziekten door zogenaamde platforms. Vervolgens zal de zorginkoop plaats vinden op basis van deze standaarden. De plek die dieetbehandeling kan innemen in zo’n standaard wordt niet alleen bepaald door de inbreng van inhoud, dat wordt óók bepaald door de wijze waarop deze inhoud naar voren gebracht wordt, of te wel door de strategie die gevolgd wordt. Dit jaar nog zal de zorgmodule Voeding opgeleverd worden: deze generieke module overstijgt de verschillende zorgstandaarden, omdat veel voedings- en dieetadviezen bruikbaar zijn voor meerdere chronische aandoeningen. DNO heeft input geleverd in de expertmeeting. Iedere zorgstandaard (dus ook de diabetes zorgstandaard) zou moeten worden uitgebreid met een ziektespecifiek voedingsdeel. DNO zal afwegen hoe deze zorgmodule in de Zorgstandaard Diabetes geïmplementeerd kan worden.

 

Project samenwerking DNO/NVD

Binnen DNO liepen we eind vorig jaar tegen een aantal problemen aan:

Gebleken is dat de diëtist geen stevige onderhandelingspartner is bij contractering binnen de ketenzorg.
Er is nu onvoldoende verbinding tussen vakinhoud (DNO) en belangenbehartiging ten aanzien van positionering en profilering van de diëtist (NVD). Bijna elke diëtist heeft met diabetes te maken en het is voor alle diëtisten, maar bijvoorbeeld ook voor de NDF, van belang dat er continuïteit aanwezig is (zowel op korte als lange termijn).
Er is nu onvoldoende binding met de hele beroepsgroep van diëtisten aanwezig (DNO bereikt slechts een beperkte groep van diëtisten).

 

Daarnaast heeft DNO niet de mensen en middelen om de beleidsontwikkeling en het versterken van de positie van de diëtist binnen de diabeteszorg (ontwikkelen basiskennis diëtist) alléén voor elkaar te krijgen. Om mee te groeien en vooruit te denken wordt een proactieve benadering gevraagd. Uitvoering van activiteiten vergt inzet van mensen, tijd en geld. DNO heeft in potentie alle kennis en kunde op het gebied van voeding en diabetes, maar beschikt niet over menskracht en middelen om DNO uit te bouwen tot een kennis- en expertisecentrum en deze kennis en kunde te ontsluiten voor alle diëtisten en andere partijen in het werkveld. Te denken valt bijvoorbeeld aan middelen om de website van DNO operationeel te krijgen en educatiemateriaal te ontwikkelen en bij te houden.

 
De vraag die het bestuur zich heeft gesteld is welke mogelijkheden DNO heeft om deze knelpunten te ondervangen. Hiervoor is advies ingewonnen bij een externe organisatieadviseur. Het bestuur heeft geconcludeerd dat de organisatie anders ingericht moet worden om alle werkzaamheden uit te kunnen voeren, waarbij het inzetten van een beleidsmedewerker noodzakelijk is om alle beleidsontwikkeling en –voorbereiding te kunnen uitvoeren. Daarnaast zijn gesprekken gevoerd met de Nederlandse Vereniging van Diëtisten (NVD) ten aanzien van de gezamenlijke wens tot een nauwere samenwerking.

 
Recent heeft de NVD het beleid ten aanzien van netwerken tegen het licht gehouden en heeft, om de inhoud te kunnen koppelen aan de belangenbehartiging, besloten om de contacten met de netwerken aan te halen. De NVD zit in een transitiefase ten aanzien van die koppeling tussen vakinhoud en beleid/ strategie. DNO heeft bij de NVD inmiddels een speciale positie gekregen, aangezien diabetes een ziektebeeld is waarmee (vrijwel) elke diëtist te maken heeft.

 
Vakinhoud en sociaal economische positie zijn echter in de praktijk geen gescheiden werelden en we krijgen er binnen de NVD en DNO steeds meer last van, en anderen met ons, dat DNO en de NVD in beginsel separaat opereren. We hebben met elkaar behoefte aan een kruisbestuiving en willen elkaar meer kunnen versterken. Vakinhoud en beleid moeten meer verbonden worden. Om dit project tot uitvoering te brengen hebben we aangeklopt bij steunfonds stichting Chimaera en hebben een subsidie gekregen om de samenwerking tot stand te brengen.

 

Het afgelopen jaar is er veel gebeurd in de samenwerking tussen DNO en de NVD: de bestuursvergaderingen van DNO vinden plaats bij de NVD, DNO wordt structureel secretarieel ondersteund door de NVD en het archief van DNO is in het pand van de NVD ondergebracht. Daarnaast is onlangs met het bestuur van de NDF gecommuniceerd dat het lidmaatschap van DNO omgezet wordt in een lidmaatschap van DNO/NVD om officieel uitdrukking te geven aan onze samenwerking. Concreet zijn er afgelopen jaar diverse keren mensen van DNO en de NVD samen (of als achterwacht) afgevaardigd voor werkgroepen van de NDF, naar ieders tevredenheid.


Concrete eindproducten die al in 2012 (soms deels) gerealiseerd zijn: 

Website www.dnodietist.nl
Digitale nieuwsbrief DNO (nieuw format)
Herziening DNO educatiemap (wordt 2 november tijdens symposium gepresenteerd)
Educatiemateriaal voor kinderen met diabetes (verkrijgbaar via ledendeel website DNO)
Tool voor het berekenen van insuline-koolhydraatratio voor diëtisten (via website onder leden-deel aan te vragen)
Implementatie van de NDF Voedingsrichtlijn:
- Samenvattingskaart Voedingsrichtlijn
- Update post HBO voeding en diabetes
- Update symposium post HBO (2 november)
Onderzoek voedingszorg diabetes:
- Pilot ‘effect dieetbehandeling bij diabetes gravidarum’ (samenwerking Gelre Ziekenhuizen)
- Onderzoeksvoorstel ‘voedingsadvisering Turkse diabetes patiënten’ (samenwerking lectoraat langdurige zorg HAN) is vorig jaar helaas afgewezen voor subsidie, na aanpassingen is in april dit jaar opnieuw subsidie aangevraagd bij Stichting Innovatie Alliantie.

 
Het verzorgen van diverse scholingen op het gebied van voeding bij diabetes (post HBO, korte cursussen) voor verschillende zorgverleners.